Archive for Historia zabawek

Zuzia, lalka nieduża…

Dziewczynki od najdawniejszych czasów bawiy się lalkami. Byly to najpierw gliniane lalki lub ręcznie robione ze szmat i sznurowadel. Z czasem staly się doskonalsze, zrobione z drewna, z ruchomymi rękami i nogami, malowane przez artystów, nosily modne peruki i suknie. W XVII w. pojawila się moda na wielopiętrowe domki dla lalek, będące miniaturami ówczesnych kamienic mieszczańskich. W XX wieku pojawily się lalki plastikowe. Zaletą tych lalek była ich niska cena, różnorodnoć kształtów i wielkości. Dostępne były dla każdego.

Największy sukces na lalkarskim rynku odniosla Rud Handler właścicielka firmy Mattel, która w 1958r. wprowadziła na rynek lalkę Barbie wyglądającą jak nastolatka. Barbie przywróciła lalce jej płeć i seksualnoć. Lalka ta posiada tysiące uzupełniających szczegółów np. ubrań modnych i okazjonalnych – na bal, na narty, na dyskotekę. Barbie posiadała własne wille, samochody, stadninę koni. Barbie była też miedzy innymi astronautką, lekarką, matką w ciąży, postacią z bajek. Lalka Barbie jest popularna do dziś. Należy jednak zwrócić uwagę na ciemną stronę tej zabawki – jej nienaturalna chudość doprowadzila wiele dziewczynek do skrajnej anoreksji a nawet śmierci glodowej.

Lalki są najczęściej używane jako zabawki dla dzieci, przeważnie dziewczynek. Chyba żadna mala kobieta nie wyobraża sobie życia bez lalki. Wożona w wózku, karmiona, przebierana staje się „dzieckiem dziecka”, budząc przy tym instynkt macierzyński i spelniając swoją najważniejszą rolę.

Bąk

Obok grzechotek, popularnymi sądząc z wykopalisk, zabawkami były bąki. Zabawa nimi polegala na podcinaniu bacikiem stojącego na ziemi bąka lub na wprowadzaniu go w ruch wirowy przez wlożenie w górny otwór patyczka. Zabawki te były szczególnie popularne na Pomorzu. Bąki niekiedy zdobiono, niektóre egzemplarze zostały wytłoczone.

Bąk to tradycyjna zabawka wprowadzająca dziecko w świat przyczyny i skutku. We wspólczesnych modelach dominują bąki, urachamiane naciśnięciem przycisku. Wówczas zostaje uruchomiony mechanizm, który sprawia, ze znajdujące się wewnątrz elementy zaczynają wirować.

Grzechotka

Jedną z pierwszych zabawek, która jest popularna również dzisiaj, jest grzechotka. Ma ona najczęściej ksztalt owalny, jajowaty. Z późniejszych czasów pochodzą grzechotki o innych ksztaltach np. zwierzęcia. Grzechotka nie zawsze byla zabawka typowo dziecieca. Niekiedy wkladano ja do grobów zmarlych. Innym razem grzechotka czyniąca halas miala odstraszac zle moce od dziecka. Stosowano ja takze w muzyce. We wczesnym średniowieczu – zawieszona na szyi noworodka mini grzechotka miała chronić przed urokami. W czasach pradawnej Polski grzechotka obrazowala wczesne dzieciństwo, byla symbolem dzieciecych zabaw.

Za wynalazcę grzechotki uważa się Archytasa z Tarentu, żyjącego na przełomie V i IV w.p.n.e. filozofa i matematyka. Archytas prowadził uczone dysputy ze swym przyjacielem Platonem, lecz gdy dorobił się gromadki dzieci przeszkadzały one im w rozmowach. Archytas postanowił więc czymś zająć dzieci – najlepiej jakąś nową zabawką. Skonstruował więc pierwszą na świecie grzechotkę z suchego, twardego drewna, i od tamtej pory mieli razem z Platonem święty spokój. Grzechotka szybko zdobyła popularność. Zaczęto wypalać grzechotki z gliny – o różnych kształtach.

I dziś rodzice często wybierają dla swoich najmlodszych pociech wlaśnie grzechotki. Mają one zastosowanie praktyczne – tzw. gryzaki koją ból dziecka w okresie ząbkowania, a jej przyjemny dźwięk towarzyszy każdej zabawie niemowlęcia.

 

I jutro i dziś i ja i mój pluszowy miś

Pluszowy Miś zakorzenił się we wspólczesnym świecie tak mocno, że nikt z nas nie wyobraża sobie życia bez niego. Towarzyszy każdemu dziecku, a i starsi sklonni są chowac gleboko w szafie tą pluszową zabawkę i od czasu do czasu się do niej przytulić. Nie wyobrażamy sobie świata bez Kubusia Puchatka, czy poczciwego Misia Uszatka.

 

Historia Pluszowego Misia jest bardzo ciekawa. Washington Evening Star z 1920 roku zamieściło rysunek Clifforda Berrymana pod tytułem „Drawing the Line in Mississippi” przedstawiająca prezydenta stanów zjednoczonych Theodore’a (Teddy) Roosvelta, który z litości nie strzela do malutkiego niedźwiadka, który jest przywiązany do drzewa. Rysunek ten miał natchnąć sklepikarza z Brooklynu do produkcji pluszowego niedźwiadka o imieniu Tediego (oczywiście za zgodą prezydenta) która stała się najpopularniejszą zabawką na świecie, firma którą stworzył stała się jedną z największych na świecie które produkowały zabawki.

Misie składały się zwykle z pięciu ramion, pary ramion oraz nóg i głowy. Misie zabawki były budowane z moheru na bazie kosiej wełny dzięki czemu nawet po wieloletnim użytkowaniu dobrze wyglądały, pozatym można je było prać, i na dodatek przypominało niedźwiedzie futro. Środek misia wypełniano na początku wiórami bądź wełną drzewną. Leksze tworzywa sztuczne zaczęto stosować dopiero w latach 20Obecnie żyjemy w czasach ogromnego rozkwitu tradycji pluszowych misiów, zarówno tych starych z początku wieku, ręcznie szytych, które osiągają gigantyczne ceny na aukcjach, jak i tych współczesnych produkowanych masowo w fabrykach na Dalekim Wschodzie. Miś wciąż pozostaje najważniejszą zabawką naszego dziecka i miejmy nadzieję, że już wkrótce nie będzie ani jednego dziecka na świecie, które nie miałoby swojego pluszowego misia.

Inspired by:

http://www.republikadzieci.org/zab3mis.htm

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.